اثربخشی آموزش مدیریت استرس به شیوة شناختی رفتاری بر تغییر نگرش خرده مقیاس‌های اختلالات خوردن دانش‌آموزان دختر

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 کارشناسی ارشد مشاوره دانشگاه علامه طباطبائی

2 دانشیار گروه روان شناسی دانشگاه علامه طباطبائی

چکیده

مقدمه: این مطالعه به منظور اثربخشی آموزش مدیریت استرس به شیوه شناختی ـ رفتاری بر تغییر نگرش خرده مقیاس‌های اختلالات خوردن دانش‌آموزان دختر طراحی و انجام شد. روش:روش پژوهش نیمه آزمایشی با دو گروه آزمایش و کنترل و اجرای پیش آزمون ‌ـ ‌پس آزمون بود. نمونه آماری متشکل از 20 نفر بودند (10 نفر گروه آزمایش و 10 نفر گروه کنترل) که با روش نمونه‌گیری تصادفی خوشه‌ای از ناحیه 5 آموزش و پرورش شهر اصفهان انتخاب شدند. ابزار اندازه‌گیری پرسشنامه‌ نگرش‌های اختلال خوردن (The Eating Attitudes Test (EAT- 26)) بود. داده‌ها با استفاده از نرم‌افزار 18ـSPSS و آزمون تحلیل کوواریانس مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. یافته‌ها: پس از اجرای مداخله، میانگین نمره نگرش گروه آزمون در بی‌اشتهایی عصبی از 80/22 قبل از آموزش به 14 بعد از آموزش، و پرخوری عصبی از 16 به 60/9 و در کنترل دهانی از 10/15 به 70/9 کاهش یافت همچنین نتایج تحلیل کوواریانس اندازه اثر 88/0، 89/0 و 82/0 را به ترتیب در هر یک از خرده‌ مقیاس‌های بی‌اشتهایی عصبی، پرخوری عصبی و کنترل دهانی نشان داد (001/0P

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Efficacy of Instructing Cognitive-Behavioral Stress Management on Attitude Changes Towards Sub-Scales of Eating Disorders Among Female Students

نویسندگان [English]

  • Parisa Aghagedi 1
  • Ahmad Etemadi 2
1 M.A. in Psychology, Allame Tabatabaei University
2 Associate Professor in Department of Psychology, Allame Tabatabaei University
چکیده [English]

Aim: This study was conducted to examine the efficacy of instructing cognitive-behavioral stress management on attitude changes towards sub-scales of eating disorders among female students. Methodology: The research method was semi-experimental, with the control and experimental group as well as implementation of pre-test and post-test phases. The sample included 20 students (10 students in experiment group and 10 in control group) who were selected from district 5 in Isfahan using Cluster random sampling method. The research measurement tool adopted was The Eating Attitudes Test (EAT-26). Data obtained were analyzed utilizing SPSS18 software and Covariance Analysis Test. Results: Having implemented the intervention phase, the mean score of attitudes decreased from 22.80 before instruction to 14 after instruction for Anorexia Nervosa and from 16 to 9.60 for Bulimia Nervosa and from 15.10 to 9.70 for Mouth Control. Moreover, results of Covariance Analysis revealed effect amounts of 0.88, 0.89 and 0.82 for sub-scales of Anorexia Nervosa, Bulimia Nervosa, and Mouth Control respectively (P

کلیدواژه‌ها [English]

  • Stress Management
  • Attitude Change
  • eating disorders
  • Anorexia Nervosa
  • Bulimia Nervosa and Mouth Control
 ـ آذری، ش.؛ پورشریفی، ح. و فتی، ل (1391). «اثربخشی درمان شناختی ـ رفتاری کوتاه مدت بر اختلال پرخوری». مجله علوم رفتاری، 6 (4)، 382– 377.

ـ آنتونی، م.؛ ایرونسون، گ. و اشنایدرمن، ن. (1388). راهنمای عملی مدیریت استرس به شیوه شناختی ـ رفتاری. ترجمه، آل محمد، ج.؛ جوکار، س. و نشاط دوست، ح. اصفهان: انتشارات جهاد دانشگاهی اصفهان.

ـ بهراد، م. و کمالی، م. (1390). «رابطه راهبردهای «کنترل فکر» با علایم اختلالات خوردن دانشجویان دختر دانشگاه پیام نور». مجله تحقیقات علوم پزشکی زهدان، 12 (7): 27ـ22.

ـ پورقاسم گرگری، ب.؛ کوشاور، د.؛ سیدسجادی، ن.؛ کرمی، ص. و شاهرخی، خ. (1387). «خطر اختلالات خوردن در دانش‌آموزان دبیرستانی دختر تبریز در سال 1386». مجله پزشکی علوم پزشکی تبریز،30(4)، 26ـ21.

ـ حبیبی‌، م.؛  قنبر، ن.؛ خدایی، 1. و قنبری، پ. (1392). «اثربخشی مدیریت استرس به روش شناختی ـ رفتاری بر کاهش اضطراب،  استرس و افسردگی زنان سرپرست خانوار». مجله تحقیقات علوم رفتاری، 11(3): 175ـ 166.

ـ دژکام، م. و نوبخت، م. (1377). «بررسی همه‌گیرشناسی اختلالات خوردن در ایران». مجله بین‌المللی اختلالات خوردن، 28 (3)، 78ـ 265.

 ـ دوازده امامی، م.؛ روشن، ر.؛ محرابی، ع. و عطاری، ع. (1388). «اثربخشی آموزش مدیریت استرس به شیوه شناختی­ـ رفتاری بر کنترل قند خون و افسردگی در بیماران دیابتی نوع 2». مجله غدد درون‌ریز و متابولیسم ایران دانشگاه علوم پزشکی و خدمات  بهداشتی ـ درمانی شهید بهشتی، 11(4)، 392ـ385.

ـ کشاورز، ا. (1391). «مقایسه اثربخشی درمان شناختی ـ رفتاری، رژیم درمانی و شاخص توده بدنی، خودکارآمدی وزن، بهزیستی ذهنی، عزت نفس، عادات غذایی و میزان عود در مراجعین مبتلا به چاقی پایان‌نامه دکتری». رشته روانشناسی. دانشگاه اصفهان.

ـ محرابی،آ.؛ فتی، ل.؛ دوازده‌امامی، م. و رجب، آ. (1386). «اثربخشی آموزش مدیریت استرس به شیوه شناختی ـ رفتاری بر کنترل قند خون و کاهش مشکلات هیجانی در بیماران دیابتی نوع 1». مجله غدد برون‌ریز و متابولیسم ایران،2، 14ـ103.

ـ مظفری خسروی، ح.؛ حسین‌زاده شمسی انار، م.؛ شریعتی بافقی، ا. و مظفری خسروی، و. (1390). «شیوع اختلال خوردن و چاقی در دانش‌آموزان دبیرستان‌های دخترانه شهر یزد در سال 90ـ89». فصلنامه طلوع بهداشت، 10 (1)، 48ـ38.

ـ میرازیی، ف.؛ نشاط دوست، ح.؛ جبل‌عاملی، ش.؛ دره‌کردی، ع. و ناظم کازرانی، ف. (1392). «اثربخشی مدیریت استرس به شیوه شناختی­ـ رفتاری بر افسردگی و تحریک‌پذیری زنان مبتلا به نشانگان پیش قاعدگی». مجله دانشگاه علوم پزشکی رفسنجان، 12(1)، 86 ـ 79.   

ـ ولیزاده، آ. و آریان‌پور، س. (1390). «نقش اضطراب فیزیکی اجتماعی، تصور بدنی و عزت نفس در پیش‌بینی اختلالات خوردن در زنان ورزشکار». مجله تحقیقات علوم پزشکی زاهدان،14(1)،60ـ 56.

 - Antoni, M.H.; Lechner, S.C.; Kazi, A. and Wimberly, S.R. et al. (2006). “How stress management improves quality of life after treatment for breast canser”. Journal consult clinical psychology. 74(6): 1143- 52.

- Antoni, M.H. (2009). “Stress management effects on biobehavioral process in breast cancer”. Brain, Behavior and Immurnity, 23,525-564.    

- Bryan, C.J.; Gartner, A.M.; wertenberger, E.; Delano, K.A.; Wilkinson, E. andBreitbach, J. etal. (2012). Defining treatment completion according to Patient competency: A case example using brief cognitive behavioral therapy for suicidal patients.     

- Cockell, S.J.; Hewitt, P.L.; seal, B.; Sherry, S.;Goldner, E.M. andFlett, G.L. etal. (2002). “Trait and self-presentational dimensions of perfectionism among woman with anorexia nervosa”. Cognitive Therapy and Research, (26),745-758.

- Cosio, D.; Jinlsiddique, J. and Mohr, D.C. (2011). “The effects of telephone-administered cognitive-behavioral therapy on quality of life among patients with multiple sclerosis”. Behavior Medical, 41(2), 227- 34.

- Czaja, J.;Rief, W. and Hilbert, A.  (2009). “Emotion regulation and binge eating in children. International”. Journal of Eating Disorder. 42(4), 356-62.

- Fischer, S.; Smith, G.T. and Anderson, K.G.  (2003). “Clarifying the role of impulsivity in Bulimia nervosa”. International  Journal of Eating Disord, 33(4),406 -11.

- Garner, D.M. andGarfinkey, P.E. (1979). “The eating attitudes test: An index of the symptoms of anorexia nervosa”. Psychology Medical, (9): 273- 279.

- Garner, D.M.; Olmsted, M.P.; Bohr, Y. andGarfinkel, P.E. (1982). “The Eating Attitudes Test: Psychol metric Features and clinical correlates”. Psychology Medical,(12), 871- 878.

- Geist, R.A. (1989). “Self-psychological reflection on the orgins of eating disolrders”. American Academy of psych. (17) 5 -27. 

- Gilboa-Schechtman, E.; Avnon, L.; Zubery, E. and Jeczmien, P. (2006). “Emotional processing in eating disorders: specific impairment or gencral distress related deficiency?”. Journal of depression and Anxiety, 23(6),331- 339.

- Ivarsson, T.; Svalander, P.; Littere, O. andNevonen, L. (2006). “weight concerns, body image, depression and anxiety in Swedish adolescents”. Journal of Eating Behavior, 7(2), 161- 75.

- Jung. W.; Sharron, K. andlemmon, J. (2007). “Mass media and self-esteem, Body Image and eating Disorder Tendencies”. Clothing and Texiles Res, 5(1): 3-25.

 - Krik, E. and Clarke, S. (2011). Cognitive-behavior therapy. Ghasem Zadch H. (Persian translator). 7thed. Tehran: Arjmand publications, 87- 93.

- Kugu, N.;Akyuz, G.;Dogan, O.;Ersan, E. andIzgic, F. (2006). “The prevalence of Eating Disorders among university students and relationship with some individual characteristics”. Astralian Journal psychiatry. 40(2), 129- 35.

- Nunes, M.A.; Camey, S.;olinto, M.T. and Mari, J.J. (2005). “The validity and 4- year test - retest reliability of the Brazilan version of the Eating Attitudes Test 26”. Brazilian Journal of Medical and Biological Research, 38 (11), 1655- 1662.

- Rolla, A.R. (2013). Eating Disorder: Anorexia Nervosa Encyclopedia of Human Nutrition (3th Edition) P: 113-119.

- Santos, J.; Marques, M.; carvalho, C.; Silva, M.I.; Conceicao, L.; Espirito-Santo, H. andSimoes, S. (2013). “1227- Difference in eating habits / behaviours & eating disorders symptoms in adolescents from a rural and an urban school”. European psychiatry, 28(1), 1.

- Strober, M. (2009). “Stress fun life events association with loulimia& anorexia nervosa. Empirical indings and theoretical speculations”. International Journal of Eating Disord,3: 3-16.

- Wichianson, J.R.; Bughi, S.A. and Unger, J.B. etal. (2009). Perceived stress, coping and right-eating in college students. Instituted for Health promotion and Diseas prevention Research, University of Southern California keck school of medicine, LosAnyeles, CA, us. 25(3): 235-240.

- Wonderlich, S.A.; Lilenfeld, L.R.; Riso, L.P.; Engel, S.E. and Mitchell, J.E. (2005). “Personality and Anorexia Nervosa”. International Journal of Eating Disord, 37: 568-571.