روانشناسی اجتماعی
عاطفه حیرت؛ کامران شیوندی؛ نازنین محمدی
چکیده
پژوهش پیش رو با هدف بررسی ویژگیهای روانسنجی پرسشنامه حضور اجتماعی دانشجویان به شیوه مجازی انجامشده است. جامعه آماری شامل کلیه دانشجویان دانشگاه اصفهان در سال تحصیلی ۱۳۹۹-۱۴۰۰ بوده است (16500). بر اساس فرمول کوکران نمونه برابر با ۳۶۷ نفر براساس روش تصادفی چندمرحلهای انتخاب شد. ابزار گردآوری دادهها شامل پرسشنامه حضور اجتماعی ...
بیشتر
پژوهش پیش رو با هدف بررسی ویژگیهای روانسنجی پرسشنامه حضور اجتماعی دانشجویان به شیوه مجازی انجامشده است. جامعه آماری شامل کلیه دانشجویان دانشگاه اصفهان در سال تحصیلی ۱۳۹۹-۱۴۰۰ بوده است (16500). بر اساس فرمول کوکران نمونه برابر با ۳۶۷ نفر براساس روش تصادفی چندمرحلهای انتخاب شد. ابزار گردآوری دادهها شامل پرسشنامه حضور اجتماعی ین و تو (2008) بود. برای تحلیل دادهها از همبستگی پیرسون و تحلیل عاملی تأییدی استفاده شد. در بخش یافتهها پایایی پرسشنامه بر اساس آلفای کرونباخ برای مقیاس کلی و ابعاد آن تائید گردید. روایی تأییدی پرسشنامه بر اساس دیدگاه متخصصان روانشناسی مورد تائید قرار گرفت. بر اساس تحلیل عاملی تأییدی گوتههای پرسشنامه حضور اجتماعی بار عاملی مناسب و معنادار داشت و حضور اجتماعی از چهار عامل بافت اجتماعی، حریم خصوصی، تعامل و ارتباط آنلاین تشکیلشده است. شاخصهای برازش نشان داد که مدل اندازهگیری پرسشنامه حضور اجتماعی از برازش مناسب برخوردار است. رویهمرفته نتایج گویای این بود که پرسشنامه حضور اجتماعی با اندازهگیری چهار بعد بافت اجتماعی، حریم خصوصی، تعامل و ارتباط آنلاین ابزاری معتبر برای تعیین میزان برخورداری افراد از این ویژگی توانمندساز است و به همین سبب بهراحتی مورداستفاده پژوهشگران و متخصصان در عرصه روانشناسی و علوم اجتماعی قرار گیرد.
روانشناسی
ریحانه شیخان؛ محدثه نوری
چکیده
هدف از پژوهش حاضر بررسی اثربخشی درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد بر اهمالکاری تحصیلی، خودناتوان سازی و انعطافپذیری شناختی در دانش آموزان معتاد به شبکههای اجتماعی بود. پژوهش حاضر، یک مطالعه نیمهآزمایشی از نوع پیشآزمون- پسآزمون با گروه کنترل بود. جامعه آماری در این پژوهش کلیه دانشآموزان مقطع متوسطه شهر اراک در سال تحصیلی 1401-1402 ...
بیشتر
هدف از پژوهش حاضر بررسی اثربخشی درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد بر اهمالکاری تحصیلی، خودناتوان سازی و انعطافپذیری شناختی در دانش آموزان معتاد به شبکههای اجتماعی بود. پژوهش حاضر، یک مطالعه نیمهآزمایشی از نوع پیشآزمون- پسآزمون با گروه کنترل بود. جامعه آماری در این پژوهش کلیه دانشآموزان مقطع متوسطه شهر اراک در سال تحصیلی 1401-1402 بود که تعداد 30 نفر از آنها به روش نمونه گیری دردسترس (دانش آموزان با نمرهی بالاتر از سطح برش-50- در پرسشنامه اعتیاد به شبکههای اجتماعی مبتنی بر موبایل) به عنوان نمونه انتخاب شدند. شرکتکنندگان با گمارش تصادفی به دو گروه آزمایش و کنترل تقسیم شده و گروه آزمایش 8 جلسه درمان دریافت کرد. شرکتکنندگان به عنوان پیش آزمون و پس آزمون به پرسشنامه اهمالکاری تحصیلی سولومون و راثبلوم (1984)، پرسشنامه خودناتوان سازی جونز و رودولت (1982) و پرسشنامه انعطافپذیری شناختی دنیس و وندروال (2010) پاسخ دادند. نتایج نشان داد درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد موجب کاهش اهمالکاری تحصیلی، خودناتوان سازی و بهبود انعطاف-پذیری شناختی در دانش آموزان معتاد به شبکههای اجتماعی تأثیر دارد (p<0/01). درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد میتواند جز برنامههای مداخلاتی مراکز مشاوره مدارس به منظور کاهش اهمالکاری و سایر متغیرهای دخیل در گروههای هدف باشد.
روانشناسی تربیتی
مرضیه اسکندری پور؛ جواد مصرابادی؛ مسعود باغبانی
چکیده
این پژوهش با هدف ترکیب کمّی پژوهشها در حوزه رابطه بین شاخص های رشد اجتماعی و پیشرفت تحصیلی با استفاده از روش فراتحلیل انجام شد. همچنین تعیین نقش متغیرهای تعدیل کننده همچون انواع شاخص های رشد اجتماعی، متغیر وابسته، محل انجام پژوهش، جنسیت و سن آزمودنیها بر این رابطه از دیگر اهداف این فراتحلیل بود. بر طبق ملاکهای ورودی و خروجی 42 ...
بیشتر
این پژوهش با هدف ترکیب کمّی پژوهشها در حوزه رابطه بین شاخص های رشد اجتماعی و پیشرفت تحصیلی با استفاده از روش فراتحلیل انجام شد. همچنین تعیین نقش متغیرهای تعدیل کننده همچون انواع شاخص های رشد اجتماعی، متغیر وابسته، محل انجام پژوهش، جنسیت و سن آزمودنیها بر این رابطه از دیگر اهداف این فراتحلیل بود. بر طبق ملاکهای ورودی و خروجی 42 مطالعه اولیه مورد تحلیل قرار گرفتند. پس از حذف یک اندازه اثر پرت بر اساس نتایج نمودار قیفی، اندازه اثر ترکیبی بین این دو متغیر برابر با 33/0 به دست آمد. همچنین تحلیلهای ناهمگنی نشان از نقش احتمالی متغیرهای تعدیلکننده بر روابط بین این دو سازه داشت. سرمایه اجتماعی و حمایت اجتماعی دارای اندازه اثر بزرگ تری نسبت به سایر شاخص ها در رابطه بین شاخص های رشد اجتماعی بر پیشرفت تحصیلی بودند. در رابطه با متغیر وابسته، استفاده از معدل دروس ادبیات و ریاضی به عنوان متغیر وابسته اندازه اثر بیشتری نسبت به استفاده از معدل کل تحصیلی به عنوان متغیر وابسته داشت. همچنین مشخص شد که اندازه اثرهای اجرای پژوهش در مدرسه تفاوت چندانی با اجرای پژوهش در دانشگاه ندارد. در ارتباط با جنسیت نیز مشخص شد که اندازه اثرهای رابطه بین شاخص های رشد اجتماعی و پیشرفت تحصیلی در مردان اندکی بالاتر از زنان است. همچنین با افزایش سن آزمونیها اندازههای اثر رابطه بین دو متغیر مذکور افزایش مییابد.
روانشناسی اجتماعی
جاوید تکجو؛ ایرج شاکری نیا؛ سید ولی اله موسوی؛ سجاد رضائی
چکیده
مقدمه: عدمصداقت، رفتار فراگیری است که همراه با منفعت شخصی و زیان رساندن بهفرد، گروه دیگر یا جامعه است. بنابراین هدف این پژوهش سنجش گروهی میزان و انگیزههای عدمصداقت و مقایسه آن در مردان و زنان است.روش: پژوهش حاضر بهصورت طرح پسآزمون با دو گروه مردان و زنان (مطالعه تکضربه ای) انجام میشود. جامعه آماری متشکل از دانشجویان مقطع ...
بیشتر
مقدمه: عدمصداقت، رفتار فراگیری است که همراه با منفعت شخصی و زیان رساندن بهفرد، گروه دیگر یا جامعه است. بنابراین هدف این پژوهش سنجش گروهی میزان و انگیزههای عدمصداقت و مقایسه آن در مردان و زنان است.روش: پژوهش حاضر بهصورت طرح پسآزمون با دو گروه مردان و زنان (مطالعه تکضربه ای) انجام میشود. جامعه آماری متشکل از دانشجویان مقطع کارشناسی دانشگاه گیلان است. نمونه پژوهش حاضر شامل 189 دانشجو است که بهروش نمونهگیری هدفمند و براساس ملاکهای ورود و خروج انتخاب شده و در دو گروه مردان (92 نفر) و زنان ( 97نفر) قرار گرفتند و از روش پرتاپ تاس (فیشباخر، 2013) برای سنجش میزان و انگیزههای عدمصداقت استفاده شد و دادههای حاصل با کمک آزمون دوجملهای تحلیل شد. بهمنظور مقایسهی میزان و انگیزههای عدمصداقت در دو جنس بهترتیب از آزمون t مستقل و آزمون خیدو استقلال استفاده شد.یافتهها: نتایج نشان میدهد که بخش قابلتوجهی از مردان (z=4.78, df=91, p<0.001)، زنان (z=1.71, df=96, p<0.05) و کل شرکتکنندگان (z=4.66, df=188, p<0.001) با انگیزه «انسان اقتصادی» دستبه رفتار عدمصداقت زدهاند. انگیزه «تصویر منِصادق» در مردان (z=1.15, df=91, p<0.045)و رفتار محافظهکارانه در زنان (z=1.71, df=96, p<0.05) در مواجهه با رفتار عدمصداقت مشاهده شد. همچنین مردان و زنان در میزان رفتار عدمصداقت (t=1.15, df=187, p<0.175) و انگیزه انسان اقتصادی (χ²=2.805, df = ... ,p<0.093) تفاوت معناداری نداشتند.نتیجهگیری: باتوجه به یافتهها، دستیابی به سود حداکثر، در افراد برانگیزانندهی رفتار عدمصداقت است و هچنین در مردان و زنان به ترتیب ارائه تصویر صادقانه از خویشتن و رفتار محافظهکارانه نمود بیشتری دارد.
روانشناسی شناختی
ثمیلا ارضرومچیلر؛ زهره رافضی
چکیده
مقدمه: هدف از پژوهش حاضر پاسخگویی به این پرسش است که آیا کارکردهایی مرتبط با هیجان از قبیل تصمیمگیری مخاطرهآمیز و نظریه ذهن در همه افراد تحت تأثیر القای غم و شادی، به یک اندازه دچار تغییر میشود یا با توجه به سطوح مختلف پردازش هیجانی، افراد بعد از تجربه این هیجانها به طور متفاوتی واکنش نشان میدهند. روش: به منظور بررسی این پرسش ...
بیشتر
مقدمه: هدف از پژوهش حاضر پاسخگویی به این پرسش است که آیا کارکردهایی مرتبط با هیجان از قبیل تصمیمگیری مخاطرهآمیز و نظریه ذهن در همه افراد تحت تأثیر القای غم و شادی، به یک اندازه دچار تغییر میشود یا با توجه به سطوح مختلف پردازش هیجانی، افراد بعد از تجربه این هیجانها به طور متفاوتی واکنش نشان میدهند. روش: به منظور بررسی این پرسش تعداد 60 داوطلب، در محدوده سنی 40 – 18 سال با روش نمونه گیری در دسترس وارد شدند. پس از ارزیابی خلق با پرسشنامه افسردگی بک و سنجش پردازش هیجانی به وسیله مقیاس باکر، به طور تصادفی در یکی از گروههای القای شادی، القای غم و کنترل قرار گرفتند. جهت القای حالتهای هیجانی، روشهای پخش فیلم کوتاه و تصویرسازی ذهنی به کار گرفته شدند. سپس آزمون نرم افزاری آیوا (Iowa) و آزمون ذهنخوانی از طریق چشم اجرا شدند. یافتهها: نتایج به دست آمده با به کارگیری روش تحلیل واریانس تک متغیره (ANOVA) نشان دادند که در این پژوهش القای هیچکدام از هیجانهای شادی و غم تأثیر معناداری بر میزان نظریه ذهن و تصمیمگیری مخاطرهآمیز شرکتکنندگان با سطوح متفاوت پردازش هیجانی نداشته است. نتیجهگیری: از این یافتهها چنین برداشت میشود که قرار گرفتن در معرض هیجانهای شادی و غم با شدت متوسط تا نسبتاً زیاد در کوتاه مدت (کمتر از یک ساعت)، نمیتواند سطح کارکردهای نظریه ذهن و تصمیمگیری مخاطرهآمیز را در افراد مختلف با سطوح پردازش هیجانی متفاوت به طور قابل ملاحظهای در جهت بهبود یا اختلال عملکرد تغییر دهد.
روانشناسی تربیتی
مهتاب بیرانوند؛ ملوک خادمی؛ زهرا نقش
چکیده
سازگاری اجتماعی دانشجویان، فرایندی کلیدی برای موفقیت تحصیلی و رفاه روانی آنان است .مطالعه حاضر با هدف شناسایی نقش میانجیگری تنظیم هیجان در رابطه بین انعطافپذیری روانشناختی و سازگاری اجتماعی دانشجویان انجام شد. نمونه آماری مورد مطالعه 382 نفر از دانشجویان مقطع کارشناسی دانشگاههای شهر خرم آباد (215 زن، 167 مرد) بود که بهوسیله نمونهگیری ...
بیشتر
سازگاری اجتماعی دانشجویان، فرایندی کلیدی برای موفقیت تحصیلی و رفاه روانی آنان است .مطالعه حاضر با هدف شناسایی نقش میانجیگری تنظیم هیجان در رابطه بین انعطافپذیری روانشناختی و سازگاری اجتماعی دانشجویان انجام شد. نمونه آماری مورد مطالعه 382 نفر از دانشجویان مقطع کارشناسی دانشگاههای شهر خرم آباد (215 زن، 167 مرد) بود که بهوسیله نمونهگیری خوشهای انتخاب شدند. دانشجویان بهمنظور گردآوری دادهها به سه مقیاس؛ تنظیم شناختی هیجان (گارنفسکی و کرایج، 2006)، انعطافپذیری روانشناختی (دنیس و وندروال ،2010) و سازگاری اجتماعی (بل، 1961) پاسخ دادند که پایایی آنها بر اساس آلفای کرونباخ به ترتیب 93/0، 81/0 و 83/0 بدست آمده است. این پژوهش از نوع توصیفی - همبستگی و از نوع کاربردی است که برای بررسی برازش مدل، از مدلسازی معادلات ساختاری (SEM) استفاده شده است. یافته های پژوهش حاضر، حاکی از آن بود که انعطافپذیری روانشناختی (β = 0.265) و تنظیم هیجان بر سازگاری اجتماعی (β=0.841 ) اثر مستقیم و معنادار داشت؛ همچنین اثر مستقیم انعطافپذیری روانشناختی بر تنظیم هیجان( β = 0.962) معنادار بود(p<0.01) و در نهایت تنظیم هیجان در رابطه انعطافپذیری روانشناختی با سازگاری اجتماعی در دانشجویان (β = 0.545) نقش واسطه ای ایفا می کند(p<0.01). با توجه به یافتههای بهدستآمده پیشنهاد میشود که متولیان حوزه آموزش، سازوکارهایی را در خصوص افزایش تنظیم هیجان و انعطافپذیری روانشناختی تدوین کرده تا از این طریق شاهد افزایش سازگاری اجتماعی دانشجویان در جامعهمان باشیم.
روانشناسی بالینی
زهرا بی باک؛ علی پولادی ریشهری؛ مولود کیخسروانی
چکیده
این مطالعه با هدف بررسی اثربخشی ترکیب رفتار درمانی دیالکتیکی (DBT) و درمان مبتنی بر چشمانداز زمان (TPT) بر تابآوری دانشآموزان پسر دوره متوسطه دوم شهر بوشهر انجام شد. در این پژوهش نیمهتجربی با طرح پیشآزمون-پسآزمون و گروه کنترل، 90 دانشآموز پسر بهصورت تصادفی به سه گروه تقسیم شدند: گروه DBT (N=30)، گروه TPT (N=30) و گروه ترکیبی (N=30)، به ...
بیشتر
این مطالعه با هدف بررسی اثربخشی ترکیب رفتار درمانی دیالکتیکی (DBT) و درمان مبتنی بر چشمانداز زمان (TPT) بر تابآوری دانشآموزان پسر دوره متوسطه دوم شهر بوشهر انجام شد. در این پژوهش نیمهتجربی با طرح پیشآزمون-پسآزمون و گروه کنترل، 90 دانشآموز پسر بهصورت تصادفی به سه گروه تقسیم شدند: گروه DBT (N=30)، گروه TPT (N=30) و گروه ترکیبی (N=30)، به همراه یک گروه کنترل (N=30) بدون مداخله. تابآوری با استفاده از مقیاس تابآوری کانر و دیویدسون (CD-RISC) در مراحل پیشآزمون و پسآزمون سنجیده شد. نتایج تحلیل کوواریانس نشان داد که گروه ترکیبی بهطور معناداری (p<0.001) تابآوری بیشتری نسبت به گروههای تکمداخلهای و گروه کنترل نشان داد. این یافتهها حاکی از اثر همافزای DBT و TPT در تقویت تنظیم هیجانی و جهتگیری مثبت به آینده است. نتایج این مطالعه از کاربرد مداخلات ترکیبی در برنامههای آموزشی و بالینی برای ارتقای سلامت روان دانشآموزان حمایت میکند. پیشنهاد میشود تحقیقات آینده اثرات بلندمدت این رویکرد را بررسی کنند.
