نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

• مهدی شمالی احمدآبادی ¹
• عاطفه برخورداری احمدآبادی ²

¹ دکتری روانشناسی، آموزش و پرورش شهرستان اردکان، یزد، ایران.

² کارشناسی ارشد روانشناسی بالینی، دانشگاه آزاد، واحد اصفهان (خوراسگان)، ایران

چکیده

مشکلات شناختی یکی از مهمترین عوامل در بروز مشکلات روانشناختی، رفتاری و بسیاری از ناهنجاری‌های اجتماعی است. این پژوهش با هدف ساخت و اعتباریابی پرسش‌نامه‌ای برای سنجش خودمحوری شناختی در بزرگسالان ایرانی انجام شد. این پژوهش از نظر ماهیت از نوع پژوهش‌های پیمایشی و به لحاظ هدف از نوع مطالعات کاربردی است. نمونه پژوهش شامل 558 بزرگسال ایرانی از شهر اردکان بود که به صورت داوطلبانه شرکت کردند. ابزار پژوهش شامل پرسش‌نامه سوگیری شناختی وودی و همکاران (1996) و همدلی جولیف و فارینگتون (2006) بود. داده‌ها با استفاده از تحلیل عاملی اکتشافی و تأییدی، آلفای کرونباخ و همبستگی پیرسون و با بهره‌گیری از نسخه 26 نرم‌افزار SPSS و نسخه 24 نرم‌افزار AMOS، تحلیل شدند. نتایج تحلیل عاملی اکتشافی و تأییدی نشان داد که پرسش‌نامه دارای پنج عامل است: هم‌راستایی اعتقادات، مقاومت در برابر نظرات متضاد، برتری‌طلبی شناختی، جستجوی تأیید و همسویی اجتماعی، که 714/58 درصد از واریانس را توضیح می‌دهند. روایی همگرا با همبستگی مثبت با سوگیری شناختی (400/0=r) و روایی واگرا با همبستگی منفی با همدلی (539/0=r) تائید شد. پایایی پرسش‌نامه با آلفای کرونباخ 936/0تأیید شد. نتایج نشان داد که خودمحوری شناختی در افراد با تحصیلات پایین‌تر بیشتر است و تفاوت جنسیتی قابل‌توجهی مشاهده نشد. در مجموع این ابزار می‌تواند در پژوهش‌ها و مداخلات بالینی برای ارزیابی و کاهش خودمحوری شناختی استفاده شود.

کلیدواژه‌ها

• خودمحوری شناختی
• بزرگسالان ایرانی
• اعتباریابی
• تحلیل عاملی
• پایایی

موضوعات

• روانشناسی

عنوان مقاله [English]

Development and Validation of a Cognitive Egocentrism Questionnaire for Iranian Adults

نویسندگان [English]

• Mehdi Shomali Ahmadabadi ¹
• atefeh barkhordari ahmadabadi ²

¹ PhD in Psychology, Education department, Ardakan, Yazd, Iran

² 2. M.Sc. in clinical psychology, Azad University, Isfahan Branch (Khorasgan), Iran

چکیده [English]

Cognitive issues are among the key factors contributing to psychological, behavioral problems, and numerous social anomalies. This study aimed to develop and validate a questionnaire to measure cognitive egocentrism in Iranian adults. The research, based on a survey methodology and aimed at practical applications, included a sample of 558 Iranian adults from the city of Ardakan who participated voluntarily. The research tools comprised the Cognitive Bias Questionnaire (Wudy et al., 1997) and the Empathy Questionnaire (Jolliffe & Farrington, 2006). Data were analyzed using exploratory and confirmatory factor analysis, Cronbach's alpha, and Pearson correlation, utilizing version 26 of SPSS and version 24 of AMOS. Exploratory and confirmatory factor analyses revealed that the questionnaire consists of five dimensions: belief alignment, resistance to opposing views, cognitive superiority, seeking validation, and social conformity, explaining 58.714% of the variance. Convergent validity was confirmed with a positive correlation with cognitive bias (r = 0.400), and divergent validity was established with a negative correlation with empathy (r = -0.539). The reliability of the questionnaire was confirmed with a Cronbach's alpha of 0.936. Results indicated that cognitive egocentrism is higher in individuals with lower educational levels, and no significant gender differences were observed. Overall, this tool can be utilized in research and clinical interventions to assess and reduce cognitive egocentrism.

کلیدواژه‌ها [English]

• Cognitive egocentrism
• Iranian adults
• validation
• factor analysis
• reliability