بررسی رابطه سیستم‌های مغزی رفتاری و اعتیاد به اینترنت با نقش واسطه‌ای احساس تنهایی و راهبردهای نظم جویی شناختی هیجان

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی کارشناسی ارشد روان‌شناسی عمومی دانشگاه خوارزمی

2 استادیار گروه روان شناسی دانشگاه خوارزمی تهران

3 دانشیار گروه روان شناسی دانشگاه خوارزمی تهران

چکیده

مقدمه: مطالعه حاضر با هدف بررسی رابطه سیستم‌های مغزی رفتاری و اعتیاد به اینترنت با نقش واسطه‌ای احساس تنهایی و راهبردهای نظم جویی شناختی هیجان طراحی و انجام شد. روش: مطالعه حاضر پژوهشی اکتشافی از نوع طرح­های همبستگی بود. جامعه این پژوهش را کلیه دانش‌آموزان دختر و پسر مقطع متوسطه دوم ناحیه چهار شهر کرج در سال 1395 تشکیل می­دادند که از میان آن‌ها به شیوه نمونه‌گیری تصادفی چند مرحله‌ای 300 دانش‌آموز (164 دختر و 136 پسر) انتخاب و به پرسشنامه اعتیاد به اینترنت یانگ (1998)، مقیاس احساس تنهایی تجدید نظر شده راسل، پیلو و کاترونا (1980)، فرم کوتاه نسخه فارسی پرسشنامه نظم جویی شناختی هیجان گارنفسکی، کرایج و اسپینهاون (2001) و مقیاس سیستم‌های بازداری/ فعال‌سازی رفتاری کارور و وایت (1994) پاسخ دادند. تجزیه و تحلیل داده‌ها با استفاده از نرم‌افزار AMOS و به روش تحلیل مسیر انجام گرفت. یافته‌ها: نتایج حاکی از برازندگی مناسب مدل داشت که در آن سیستم فعال‌سازی رفتاری ارتباط منفی با اعتیاد به اینترنت (566/0-) و سیستم بازداری رفتاری ارتباط مثبت با اعتیاد به اینترنت (496/0) داشتند. همچنین مکانسیم این ارتباطات بدین صورت بود که سیستم فعال‌سازی رفتاری از طریق راهبردهای مثبت نظم جویی شناختی هیجان باعث کاهش اعتیاد به اینترنت می­گردد و از سویی دیگر سیستم بازداری رفتاری از طریق راهبردهای منفی نظم جویی شناختی هیجان و احساس تنهایی بر افزایش اعتیاد به اینترنت تأثیر می­گذارد. نتیجه‌گیری: نتایج نشان داد که سیستم‌های مغزی رفتاری اهمیت ویژه‌ای در تبیین اعتیاد به اینترنت داشته و می‌تواند از طریق احساس تنهایی و راهبردهای نظم جویی شناختی هیجان نقش مؤثری در گرایش افراد به سمت درگیری در رفتارهای اینترنتی داشته باشند.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

The Relationship between Brain Behavioral Systems and Internet Addiction with Mediating Role of Loneliness and Cognitive Emotion Regulation Strategies

نویسنده [English]

  • Amin Hasani 1
چکیده [English]

Aim: The present study was designed and conducted by the aim of investigating the relationship between brain behavioral systems and Internet addiction with mediating role of loneliness and cognitive emotion regulation strategies. Method: The study was of explorative type with correlational design. The population consisted of all the male and female students in second level of secondary schools in district 4 of Karaj in 2016, among them 300 students (164 girls and 136 boys) were selected by multi-stage random sampling. They completed The Internet Addiction Test of Young (1998), The Revised form of University of California at Los Angles Loneliness Scale of Russel, Peplua and Cutrona (1980), Cognitive Emotion Regulation Questionnaire (CERQ-P) of Garnefski, Kraaij and Spinhoven (2001), and Behavioral Activation/Inhibition Systems Scale of Carver and White (1994). Data analysis was conducted through AMOS software and by path analysis method. Results: The results showed goodness of fit for the model, in which behavioral activation system had negative association with Internet addiction (- 0.566), and behavioral inhibition system had positive association with Internet addiction (0.496). Furthermore, the mechanism of the association was such that behavioral activation system decreases Internet activation through positive cognitive emotion regulation strategies, and on the other hand, behavioral inhibition system increases Internet addiction through negative cognitive emotion regulation strategies and loneliness. Conclusion: The results suggested that brain behavioral systems are of particular importance in explaining Internet addiction and it can play an effective role in individuals’ tendency to Internet behaviors involvement through loneliness and cognitive emotion regulation strategies.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Internet Addiction
  • cognitive emotion regulation strategies
  • Brain Behavioral Systems
  • Loneliness
- امیری، س.؛ سپهریان آذر، ف. و ناصری تمرین، ک (1394). «نقش راهبردهای نظم جویی شناختی هیجان، تکانش گری و برون‌گرایی در گرایش اعتیاد به اینترنت دانشجویان دانشگاه ارومیه در سال 1393». مجله علمی پژوهان. 14(1): 1-11.

- برومند نسب، م. و گل محمدیان، م (1391). «بررسی رابطه ساده و چندگانه مهارت­های ارتباطی، احساس تنهایی و عزت نفس با اعتیاد به اینترنت در کاربران اینترنت شهر دزفول».  پژوهش­های روان‌شناسی اجتماعی. 2(8):85-102.

- بیرامی، م.؛ موحدی، ی. و موحدی، م (1393). «ارتباط حمایت اجتماعی ادراک شده و احساس تنهایی اجتماعی عاطفی با اعتیاد به اینترنت در جامعه دانشجویی». دو فصلنامه علمی پژوهشی شناخت اجتماعی. 3(2): 109-122.

- جوانمرد، ش.؛ پورآبادی، پ. و اکرمی، ن (1392). نقش پیش‌بین آمادگی­های زیستی در اعتیاد به اینترنت: فعالیت سیستم­های مغزی رفتاری و جنسیت. مجله دانشگاه علوم پزشکی مازندران. 23(102):45-57.

- حسنی، ج (1390). «بررسی اعتبار و روایی فرم کوتاه پرسش‌نامه نظم جویی شناختی هیجان». مجله تحقیقات علوم رفتاری. 9(4): 229-240.

- رستگار، س.؛ عبداللهی. م.ح. وشاهقلیان، م (1393). «اعتیاد به اینترنت، صمیمیت اجتماعی و شادکامی در دانشجویان». فصلنامه روان‌شناسی تحولی؛ روان شناسان ایرانی. 11(42): 159-168.

- زربخش بحری، م.ر.؛ راشدی، و. و خادمی، م.ج (1391). «احساس تنهایی و اعتیاد به اینترنت در دانشجویان». فصلنامه مدیریت ارتقای سلامت.
2(1): 32-38.

- سادات روحانی، ر. و علیزاده فرد، س (1391). «رابطه احساس تنهایی و کاربری وبلاگ در دانشجویان و غیر دانشجویان». پژوهش­های روان‌شناسی اجتماعی.2(5):12-25.

- سالاروندیان، م (1393).« بررسی رابطه بین ویژگی‌های شخصیتی و احساس تنهایی با اعتیاد به اینترنت». پایان‌نامه کارشناسی ارشد، چاپ نشده، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی.

- سلیمی، ع.؛ جوکار، ب. و نیک پور، ر (1388). «ارتباطات اینترنتی در زندگی: بررسی نقش ادراک حمایت اجتماعی و احساس تنهایی در استفاده از اینترنت». فصلنامه دانشکده علوم تربیتی و روان‌شناسی دانشگاه الزهراء. 5(3):81-102.

- شهبازی راد، ا. و میردریکوند، ف (1393). «رابطه اعتیاد به اینترنت با افسردگی، سلامت روان و ویژگی‌های جمعیت شناختی دانشجویان دانشگاه علوم پزشکی کرمانشاه». مجله علمی پژوهشی دانشگاه علوم پزشکی ایلام. 22: 1- 8.

- قادری، ه.؛ نبی زاده چیان، ق. و اسمعیلی کورانه، ا (1393). «سبک‌های هویت، احساس تنهایی و ترس از صمیمیت در افراد معتاد به اینترنت و افراد بهنجار». فصلنامه مطالعات ملی. 15(4): 45-51.

 - کارسازی، ح.؛ فرداینی سفلی، ح.؛ جعفر پور رضایی؛ م.؛ ماشینچی عباسی؛ ن. و هاشمی نصرت آباد، ت. (1394). روابط ساختاری سیستم­های مغزی- رفتاری و دشواری در تنظیم هیجان با نشانه­های اختلال اضطراب فراگیر. مجله دست آوردهای روان‌شناختی. 4(22): 153-172.

- کوهی، ف. و کرمی، ج. (1394). رابطه سیستم‌های مغزی رفتاری و نـاگویی هیجانی با نشانه­های اختلال جسمانی شـکل در دانشجویان دختر. فصلنامه علمی- پژوهشی پژوهش در سلامت روان‌شناختی. 9(3): 13-21.

- مهدیه، آ.؛ عبداللهی، م.ح. و حسنی، ج (1394). «راهبردهای تنظیم شناختی هیجان در پردازش افکار خودکشی دانشجویان دانشگاه خوارزمی کرج». مجله علمی پژوهشی دانشگاه علوم پزشکی ایلام. 22: 225-235.

- هاشمی، آ (1393). «بررسی رابطه‌ی بین سیستم‌های مغزی رفتاری و دشواری تنظیم هیجان با اضطراب صفت-حالت». پایان‌نامه کارشناسی ارشد، چاپ نشده، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه ارومیه.

- یاریاری، ف.؛ دهقان، م. و حسینی، ا (1394). «مقایسه احساس تنهـایی، تنظـیم هیجـانی و رضایت از تصویر بدنی در کاربران شبکه‌های اجتماعی مجازی بر اساس جنسیت». فصلنامه پژوهش در سلامت روان‌شناختی. 9(3): 34-42.

 Abdul Karim, N.S.; Zamzuri, N.H.A., & Nor, Y.M. (2009). “Exploring the relationship between internet ethics in university students and big five model of personality”. Computers & Education,53(1), 86-93.

- Ayas, T. & Horzum, M.B. (2013). “Relation between depression, loneliness, self-esteem and internet addiction”. Education, 133(3), 283-290.

- Amichai- Hamburger, Y. & Ben- Artzi, E. (2003). “Loneliness and internet use”. Computers in Human Behavior, 19 (1),71-80.

- Bakken, I.J.; Wenzel, H.G.; Gotestam, K.G.; Johansson, A. & Oren, A. (2009). “Internet addiction among Norwegian adults: A stratified probability sample study”. Scandinavian Journal of Psychology, 50(2), 121-127.

- Bijttebier, P.; Beck, I.; Claes, L. & Vandereycken, W. (2009). “Gray’s reinforcement sensitivity theory as a framework for research on personality psychopathology associations”. Clinical Psychology Review, 29(5), 421–430.

- Bozoglan B.; Demirer, V. & Sahin, I. (2013). “Loneliness, self-esteem, and life satisfaction as predictors of Internet addiction: a cross-sectional study among Turkish university students”. Scandinavian Journal of Psychology, 54(4), 313-319.

- Buckner, J.E.; Castille, C.H.M. & Sheets, T.L. (2012). “The Five Factor Model of personality and employees’ excessive use of technology”. Computers in Human Behavior, 28(5), 1947-1953.

 Butt, S. & Phillips, J.G. (2008). “Personality and self reported mobile phone use”. CyberPsychology & Behavior,24(2), 346-360.

- Carver, C.S. & White, T.L. (1994). “Behavioral inhibition, behavioral activation, and affective responses to impending reward and punishment: The BIS/BAS scales”. Journal of Personality and Social Psychology, 67(2), 319-333.

- Correa, T.; Hinsley, A.W.; Gil de Zuniga, H. (2010). “Who interact the web? The intersection of users' personality and social media use”. Computers in Human Behavior, 26(2), 247-253.

- Corr, P. J. (2004). “Reinforcement sensitivity theory and personality”. Neuroscience and Biobehavioral Reviews, 28, 317–332.

- Corr, P. J., & McNaughton, N., (2008). The reinforcement sensitivity theory of personality. Cambridge University Press, New York, pp.155–187.

- Chang, F.C.; Chiu, C.H.; Miao, N.F.; Chen, P.H.; Lee , C.M.; Chiang , J.T. & Pan, Y.C. (2015). “The relationship between parental mediation and Internet addiction among adolescents, and the association with cyberbullying and depression”. Comprehensive Psychiatry, 57, 21-28.

- Dawe, S. & Loxton, N.J. (2004). “The role of impulsivity in the development of substance use and eating disorders”. Neuroscience & Biobehavioral Reviews, 28(3), 343-351.

- De Pascalis, V.; Varriale, V. & D’Antuono, L. (2010). “Event-related components of the punishment and reward sensitivity”. Clinical Neurophysiology, 121(1), 60–76.

- Depue, R.A. & Iacono, W.G. (1989). “Neurobehavioral aspects of affective disorders”. Annual Review of Psychology, 40, 457–492.

- De Berardis, D.; D'Albenzio, A.; Gambi, F.; Sepede, G.; Valchera, A.; Conti, C.M.; Fulcheri, M.; Cavuto, M.; Ortolani, C.; Salerno, R.M.; Serroni, N. & Ferro, F.M. (2009). Alexithymia and its relationships with dissociative experiences and Internet addiction in a nonclinical sample. Cyber Psychology & Behavior, 12(1), 67-69.

- Di Tommasso, E.; Brannen, C.& Best, L.A. (2004). “Measurement and validity characteristics of the short version of the social and emotional loneliness scale for adults”. Educational and Psychological Measurement, 64(1), 99-119.

- Engelberg, E. & Sjöberg, L. (2004). “Internet use, social skills, and adjustment”. Cyber Psychology & Behavior, 7(1), 41-47.

-       Flisher, C. (2010). “Getting plugged in: An overview of Internet addiction”. Journal of Pediatrics & Child Health, 46(10), 557–559.

-       Fu, K.W.; Chan, W.S.C.; Wong, P.W.C. & Yip, P.S. (2010). “Internet addiction: Prevalence, discriminant validity and correlates among adolescents in Hong Kong”. The British Journal of Psychiatry, 196(6), 486-492.

-       Garnefski, N.; Kraaij, V. & Spinhoven, P. (2001). “Negative life events, cognitive emotion regulation and emotional problems”. Personality and Individual Differences, 30(8), 1311–1327.

-       Garnefski, N., & Kraaij, V. (2006). “Relationships between cognitive emotion regulation strategies and depressive symptoms: a comparative study of five specific samples”. Personality and individual Differences, 40(8), 1659-1669.

-       Gombor, A. & Vas, L. (2010). “A nation-and genderedbased study about the relationship between the Big Five and motives for Internet use: A Hungarian and Israeli comparison”. Theory & Science, 10(1), 1-20.

-       Ha, J.H.; Yoo, H.J.; Cho. I.H.; Chin, B.; Shin, D. & Kim, J.H. (2006). “Psychiatric comorbidity assessed in Korean children and adolescents who screen positive for Internet addiction”. Journal of Clinical Psychiatry, 67(5), 821-826.

-       Hall, A. (2005). “Audience personality and the selection of media and media genres”. Media Psychology, 7(4), 377-398.

-       Heym, N. & Lawrence, C. (2010). “The role of Gray’s revised RST in the psychopathy continuum: The relationships of psychoticism with a lack of fear and anxiety, and increased impulsivity”. Personality and Individual Differences, 49(8), 874–879. 

Hardie, E. & Tee, M.Y. (2007). “Excessive internet use: The role of personality, loneliness and social support networks in internet addiction”. Australian Journal of Emerging Technologies and Society,5(1), 34-47.

-       Henriques, J.B. & Davidson, R.J. (2000). Decreased responsiveness to reward in depression. Cognition and Emotion, 14, 711–724.

-       Huang , X.Q.; Li, M.C. & Tao, R. (2010). “Treatment of Internet addiction”. Current Psychiatry Reports, 12(5), 462–470.

-   Hanyun, H. (2007). Gratification-opportunities, self-esteem, loneliness in determining usage preference of bbs and blog among mainland teenagers. A thesis for the degree of master of science, The Chinese University of Hong Kong.

-   Kun, B. & Demetrovics, Z. (2010). “Emotional intelligence and addictions: A systematic review”. Substance Use and Misuse, 45(7-8), 1131-1160.

-   Ko, C.H.; Yen, J.Y.; Yen, C.F.; Chen, C.S. & Chen, C.C. (2012). “The association between Internet addiction and psychiatric disorder: A review of the literature”. European Psychiatry, 27(1), 1-8.

-       Kraut, R.; Kiesler, S.; Boneva, B.; Cummings , J.N. & Helgeson, V. (2001). “Internet paradox revisited”. Journal of Social Issues, 58, 49-74.

anders, R.N., & Lounsbury, J.W. (2006). “An investigation of Big Five and narrow personality traits in relation to Internet usage”. Computers in Human Behavior,22(2), 283-293.

-       Mottram, A.J. & Fleming, M.J. (2009). “Extraversion, impulsivity, and online group membership as predictors of problematic Internet use”. CyberPsychology & Behavior, 12(3), 319-321.

-       Oguz, E. & Cakir, O. (2014). “Relationship between the levels of loneliness and internet addiction”. Anthropologist, 18(1), 183-189.

-       Özdemira, Y.; Kuzucua, Y.; & Ak, S. (2014).  “Depression, loneliness and internet addiction: How important is low self-control?” Computers in Human Behavior, 34, 284–290.

-       Park, S.M.; Park, Y.M.;  Lee, H.W.;  Jung, H.Y.;  Lee, J.Y. &  Choi, J.S. (2013). “The effects of behavioral inhibition/approach system as predictors of Internet addiction in adolescents”. Personality and Individual Differences, 54(1), 7-11.

-       Pickett, S.M.; Lodis, C.S.; Parkhill, M.R. & Orcutt, H.K. (2012). “Personality and experiential avoidance: a model of anxiety sensitivity”. Personality and Individual Differences, 53(3), 246–250.

-       Poythress, N. G.; Skeem, J. L.; Weir, J.; Lilienfeld, S.C.; Douglas, K.S.; Edens, J.F. & Kennealy, P.J. (2008). “Psychometric properties of Carver and White’s BIS/BAS scales in a large sample of offenders”. Personality and Individual Differences, 45, 732–737.

-       Russell, D.; Peplau, L.A.; & Cutrona, C.E. (1980). “The revised UCLA Loneliness Scale: concurrent and discriminant validity evidence”. Journal of Personality and Social Psychology, 39(3), 472-480.

-       Rottenberg, J. & Gross, J.J. (2003). “When emotion goes wrong: realizing the promise of affective science”. Clinical Psychology: Science and Practice, 10(2), 227-232.

-       Romano, M.; Osborne, L.A.; Truzoli, R. & Reed, P. (2013). “Differential psychological impact of internet exposure on internet addicts”. PLOS ONE, 8(2), e55162.

-       Rahmani, S. & Gholamali Lavasani, M. (2011). “The comparison of sensation seeking and five big factors of personality between internet dependents and non-dependents”. Procedia - Social and Behavioral Sciences, 15, 1029-1033.

-       Schermelleh - Engel, K.; Moosbrugger, H. & Müller, H. (2003). “Evaluating the fit of structural equation models: Tests of significance and descriptive goodness-of-fit measures”. Methods of Psychological Research Online, 8 (2), 23-74.

-       Spada, M.M.; Langston, B.; Nikčević, A.V. & Moneta, G.B. (2008). “The role of metacognitions in problematic internet use”. Computers in Human Behavior, 24(5), 2325-2335.

-       Sung, J.; Lee, J.; Noh, H.M.; Park, Y.S. & Ahn, E.J. (2013). “Associations between the risk of internet addiction and problem behaviors among Korean adolescents”. Korean Journal of Family Medicine, 34(2), 115-122.

-       Stavropoulos, V.; Alexandraki, K. & Motti-Stefanidi, F. (2013). “Recognizing Internet Addiction: Prevalence and Relationship to Academic Achievement in Adolescents Enrolled in Urban and Rural Greek High Schools”. Journal of Adolescence, 36(3), 565-576.

-       Teppers, T.;  Klimstra, T.A.; Van Damme, C.; Luyckx, K.; Vanhalst, J. &  Goossens, L. (2013). “Personality traits, loneliness, and attitudes toward aloneness in adolescence”. Journal of Social and Personal Relationships, 30 (8), 1045-1063.

-       Tugade, M.M. & Fredrickson, B. L. (2004). “Resilient individuals use positive emotions to bounce back from negative emotional experiences”. Journal of Personality and Social Psychology, 86, 320–333.

Tuten, T.L. & Bosnjak, M. (2001). “Understanding differences in Web usage: The role of need for cognition and the five factor model of personality”. Social Behavior and Personality,29(4), 391-398.

-       Tull, M.T.; Gratz, K.L.; Latzman, R.D.; Kimbrel, N.A. & Lejuez, C.W. (2010). “Reinforcement sensitivity theory and emotion regulation difficulties: a multimodal investigation”. Personality and Individual Differences, 49(8), 989–994.     

Xu, J.; Shen, L.X.; Yan, C.H.; Hu, H.; Yang, F.; Wang, L. & et al. (2012). “Personal characteristics related to the risk of adolescent internet addiction: a survey in Shanghai, China”. BMC Public Health,12, 1106.

-       Young, K.S. (1998). “Internet addiction: The emergence of a new clinical disorder”. CyberPsychology & Behavior, 1(3), 237-244.

-       Yen, J.Y.; Ko, C.H.; Yen, C.F.; Chen, C.S. & Chen, C.C. (2009). “The association between harmful alcohol use and Internet addiction among college students: comparison of personality”. Psychiatry and Clinical Neurosciences, 63(2), 218-224.

-       Yen, J.Y.; Yen, C.F.; Chen, C.H.; Chang, Y.H.; Yeh, Y.C. & Ko, C.H. (2012). “The bidirectional interactions between addictions, behaviour approach and behaviour inhibition systems among adolescents in a prospective study”. Psychiatry Research, 200(2-3), 588-592.

-       Williams, L.E.; Bargh, J.A.; Nocera, C.C. & Gray, G.R. (2009). “The unconscious regulation of emotion: Nonconscious reappraisal goals modulate emotional reactivity”. Emotion, 9(6), 847-854.

-       Widyanto, L.; Mc Murran, M. (2004). “The psychometric properties of the internet addiction test”. CyberPsychology & Behavior, 7(4), 443-450.

-       Ying, Ye. (2011). “Psychological and behavioral characteristics of severe internet addicts”. Institute of psychology, Chinese academy of sciences.