بررسی خصوصیات روانسنجی مقیاس نقش جنسی کودکان در جمعیت ایرانی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشیارگروه روان‌شناسی دانشگاه پیام‌نور

2 کارشناسی ارشد روان‌شناسی دانشگاه پیام‌نور

3 دانشجوی دکترای روان‌شناسی دانشگاه پیام‌نور

چکیده

مقدمه: طبق نظر ساندرا بم کودکان در تشکیل نقش­ های جنسیتی خود فعال هستند و حتی ممکن است کلیشه ­های جنسیتی قوی­تری نسبت به والدین خود داشته باشند. همچنین، مطابق با نظر طرحواره جنسیتی رشد و تحول جنسیتی در کودکان نه تنها تحت تأثیر رشد شناختی آن­ ها می­ باشد، بلکه جامعه نقش بسیار مؤثری در شکل­ گیری آن دارد. لذا هدف پژوهش حاضر بررسی خصوصیات روان ­سنجی مقیاس نقش جنسی کودکان بولدیزار (1991) در کودکان ایرانی بوده است. روش: نمونه آماری این پژوهش عبارت بود از 483 دختر و پسر پایه­ های چهارم، پنجم و ششم ابتدایی شهر تهران که به روش خوشه ­ای چند مرحله ­ای از جامعه آماری انتخاب شدند. ابزار پژوهش عبارت بود از مقیاس نقش جنسی کودکان بولدیزار (1991) جهت بررسی پایایی مقیاس از ضریب آلفای کرونباخ و جهت بررسی روایی مقیاس از روش تحلیل عاملی تأییدی استفاده شد. یافته­ ها: ضرایب آلفای کرونباخ به دست آمده حاکی از پایایی بالای مقیاس در هر سه عامل مردانگی، زنانگی و خنثی و نتایج تحلیل عاملی تأییدی نشان دهنده برازش خوب مدل در تعیین عامل­ ها به شکل اولیه بیان شده توسط بولدیزار (1991) بود. همچنین، یافته­ های مربوط به هنجارسازی نشان داد که میانه نمرات مردانگی و زنانگی در کل نمونه ایرانی به ترتیب 8/2 و 7/2 می ­باشد. نتیجه ­گیری: براساس نتایج پژوهش، مقیاس نقش جنسی بولدیزار در بررسی نقش جنسی دانش ­آموزان دبستانی شهر تهران با توجه به تغییرات اجتماعی- شناختی جامعه ایرانی ابزاری پایا و رواست.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

The Study of Psychometric Characteristics of Children`s Sex Role Inventory in Iranian population

نویسندگان [English]

  • Mahnaz Aliakbari Dehkordi 1
  • Tayebeh Mohtashami 2
  • Parastoo Hasanzadeh 2
  • Hosnieh Shahryari 3
1 Associated professor in Psychology, Payame Noor University
2 M.A.in Psychology, Payame Noor University
3 P.hd Student in Psychology, Payame Noor University
چکیده [English]

Introduction: According to Sandra Bem, children are active in forming their gender roles and even may have more stronger gender stereotypes than their parents. Also, according to gender schema theory, gender development in children is not only influenced by their cognitive development, but also society has effective role in its formation. Therefore, the aim of this research was to study the psychometric characteristics of Boldizar`s Children`s Sex Role Inventory (1991) in Iranian population. Method: The statistical sample of this research included 483 male and female elementary students graded forth, fifth and sixth in Tehran City that wer randomly selected by multi-phases clustering sampling. The research instrument was Boldizar`s Children`s Sex Role Inventory (1991). For studying the scale`s reliability and validity, Cronbach`s alpha coefficient and confirmatory factor analysis were used respectively. Results: Cronbach`s alpha coefficient showed that Children`s Sex Role Inventory has high reliability in masculinity, femininity and neutral factors and Confirmatory factor analysis showed that the model has good fitness in determining factors in the primary form expressed by Boldizar (1991). Also, the results of normalization showed that median of masculinity and femininity in the sample were respectively 2.8 and 2.7. Conclusion: According to the research results, regarding the social-cognitive changes in Iran society, Boldizar`s Children`s Sex Role Inventory for studying Tehran elementary students sex role is a reliable and valid tool.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Ipsychometric characteristics
  • Children`s Sex Role Inventory
  • androgyny
  • femininity
  • masculinity

ـ جوکار، ف.؛ طاهری ازبرمی، ز. و پورنجف، ح. (1390). (بررسی نگرش دانش آموزان دختر و پسر نسبت به نقش جنسیتی خود و جنس مخالف). پژوهش پرستاری، 23، 14ـ 6.

ـ ظهره­وند، ر. (1383). (رابطه ادراک از نقش­های جنسیتی و رضایت از جنس). پژوهش زنان، 2، 125ـ117.

ـ کیانی، ق.؛ بهرامی، ه. و طارمیان، ف. (1387). (نگرش دانشجویان و کارمندان به نقش جنسیتی در بعد برابرخواهی در شهر زنجان). مجله علمی ـ پژوهشی دانشگاه علوم پزشکی زنجان، 17، 78ـ71.

ـ کیانی، ق.؛ بهرامی، ه. و طارمیان، ف. (1390). (مقایسه نگرش به نقش جنسیتی و رابطه آن با رضایت از زندگی در کارمندان). مطالعات روان­شناختی، 7، 42-32. 

ـ نادری، س.؛ شاهبداغی، م.ر.؛ خاتون آبادی، ا.ر.؛ دادگر، ه.؛ جلالی، ش. (1390). (ترجمه و بررسی روایی و پایایی آزمون لکنت دوران کودکی). توانبخشی نوین، 5(2): 1ـ9.

- Arrindell, A.W.; Eisemann, M.; Richter, J.; Oei, T.; Caballo, E.V.; Ende, J.; Sanavio, E.; Torres, B.; Sica, C.& Iwawaki, S. (2003). Masculinity-femininity as a national characteristic and its relationship with national agoraphobic fear levels: Fodor’s sex role hypothesis revitalized. Behavior Research and Therapy, 41, 795-807.

- Beere, C.A. (1979). Women and women's issues: A handbook of tests andmeasures. San Francisco: Jossey-Bass.

- Bem, S.L. (1974). The measurement of psychological androgyny. Journalof Consulting and Clinical Psychology, 42,155-162.

- Bem, S.L. (1981). Gender schema theory: A cognitive account of sextyping. Psychological Review, 88,354-364.

- Bem, S.L. (1985). Androgyny and gender schema theory: A conceptualand empirical integration. Lincoln: University of Nebraska Press.

- Boldizar, P.J. (1991). Assessing Sex Typing and Androgyny in Children: The Children's Sex Role Inventory. Developmental Psychology, 27, 505-515.

- Downs, C.A., &Langlois, J.H. (1988). Sex typing: Construct andmeasurement issues. Sex Roles, 18, 87-100.

- Eichstedt A.J.; Serbin A.L.; Poulin-Dubois D.& Sen G.M. (2002). Of bears and men: Infants’ knowledge of conventional and metaphorical gender stereotypes. Infant Behavior & Development, 25, 296-310.

- Guastello, D.D., & Guastello, S.J. (2003). Androgyny, gender rolebehavior, and emotional intelligence among college students and their parents. Sex Roles, 49, 663-673.

- Harter, S. (1983). Developmental perspectives on the self-system. New York: Wiley.

- Huston, A.C. (1983). Sex-typing. New York:Wiley.

- Huston, A. C. (1985). The development of sex typing: Themes fromrecent research. Developmental Review, 5,1-17.

- Priess, H.A., & Hyde, J.S. (2011). Gender roles. Social and Behavioral Sciences, 46, 99-108.

 - Signorella, M.L., & Jamison, W. (1986). Masculinity, femininity, androgyny,and cognitive performance: A meta-analysis. Psychological Bulletin, 100,207-228.

- Spence, J.T., Helmreich, R.L., & Stapp, J. (1974). The Personal AttributesQuestionnaire: A measure of sex role stereotypes and masculinity-femininity. JSAS Catalog of Selected Documents in Psychology, 4, 34-45.

- Tong, R. (2012). Gender roles. Social and Behavioral Sciences, 47, 399-406.

- Whitley, B.E. (1983). Sex role orientation and self esteem: A critical meta-analytical review. Journal of Personality and Social Psychology,44, 765-785.

- Zhang, J.; Norvilitis, J., & Jin, S. (2001). Measuring gender orientation with theBem Sex Role Inventory in Chinese culture. Available inwww. Looksmart.