شناخت اجتماعی

مقاله پژوهشی روانشناسی اجتماعی

پیش بینی سطح استدلال اخلاقی دانشجویان با توجه به نظریه رست بر اساس طرحواره‌های اجتماعی و شناخت اجتماعی

فرید نوریان؛ مهناز مغانلو

دوره 15، شماره 29 ، اردیبهشت 1405

https://doi.org/10.30473/sc.2026.74449.3067

چکیده

این پژوهش با هدف پیش بینی سطح استدلال اخلاقی دانشجویان با توجه به نظریه رست بر اساس طرحواره‌های اجتماعی و شناخت اجتماعی انجام شد. طرح پژوهش از نوع طرح‌های همبستگی بود که در طی آن میزان و جهت ارتباط بین متغیرهای ملاک طرحواره اجتماعی و شناخت اجتماعی با متغیر پیش‌بین استدلال اخلاقی توسط تحلیل رگرسیون بررسی شد. بدین منظور 384 نفر از جامعه ... بیشتر این پژوهش با هدف پیش بینی سطح استدلال اخلاقی دانشجویان با توجه به نظریه رست بر اساس طرحواره‌های اجتماعی و شناخت اجتماعی انجام شد. طرح پژوهش از نوع طرح‌های همبستگی بود که در طی آن میزان و جهت ارتباط بین متغیرهای ملاک طرحواره اجتماعی و شناخت اجتماعی با متغیر پیش‌بین استدلال اخلاقی توسط تحلیل رگرسیون بررسی شد. بدین منظور 384 نفر از جامعه آماری دانشگاه پیام نور تهران شمال و تهران جنوب در سال تحصیلی 1403 با روش نمونه‌گیری خوشه گیری چند‌مرحله‌ای انتخاب شدند. برای ارزیابی متغیرها از پرسشنامه استدلال اخلاقی (رست و دیگران، 1973)، طرحواره‌های اجتماعی (یانگ و دیگران، 1995) و شناخت اجتماعی (نجاتی و همکاران، 1393) استفاده شد. داده‌ها با نرم افزار اس پی اس اس نسخه 26 تجزیه و تحلیل شدند. نتایج نشان داد سطح استدلال اخلاقی بیشتر از نیمی از دانشجویان در حد متوسط است و تحلیل رگرسیون چند‌متغیره نشان داد مولفه‌های بریدگی و طرد، عملکرد مختل و خودگردانی، محدودیت‌های مختل، دیگر جهت‌مندی،گوش به زنگی و بازداری از طرحواره‌های اجتماعی با ضریب تعیین 410/0 و سطوح معناداری (05/0p<) بر اساس سطح استدلال اخلاقی دانشجویان پیش‌بینی می‌شود. همچنین مولفه‌های خود‌آگاهی، نظریه ذهن، تشخیص تهدید، خود تنظیمی از شناخت اجتماعی با ضریب تعیین (412/0) و سطوح معناداری(05/0p<) بر اساس سطح استدلال اخلاقی دانشجویان پیش‌بینی می‌شود. در مجموع سطح استدلال اخلاقی دانشجویان در حد متوسط است و طرحواره‌های اجتماعی و شناخت اجتماعی آنها را پیش‌بینی می‌کند.

مشاهده مقاله

مقاله پژوهشی روانشناسی اجتماعی

پیش‌بینی قلدری سایبری بر اساس مسئولیت‌پذیری و شناخت اجتماعی با میانجیگری سواد رسانه‌ای در دانش‌آموزان مقطع متوسطه دوم

مهدی حامدیخواه؛ مهدیه شفیعی تبار؛ مرضیه السادات سجادی نژاد

دوره 15، شماره 29 ، اردیبهشت 1405

https://doi.org/10.30473/sc.2026.76032.3105

چکیده

با گسترش اینترنت و فناوری‌های ارتباطی دیجیتال، نوع جدیدی از قلدری به نام قلدری سایبری شکل گرفته که از مهم‌ترین چالش‌های رفتاری نوجوانان در فضای مجازی محسوب می‌شود. این پژوهش با هدف پیش‌بینی قلدری سایبری بر اساس مسئولیت‌پذیری و شناخت اجتماعی با میانجیگری سواد رسانه‌ای در دانش‌آموزان مقطع متوسطه دوم انجام شد. این مطالعه بنیادی ... بیشتر با گسترش اینترنت و فناوری‌های ارتباطی دیجیتال، نوع جدیدی از قلدری به نام قلدری سایبری شکل گرفته که از مهم‌ترین چالش‌های رفتاری نوجوانان در فضای مجازی محسوب می‌شود. این پژوهش با هدف پیش‌بینی قلدری سایبری بر اساس مسئولیت‌پذیری و شناخت اجتماعی با میانجیگری سواد رسانه‌ای در دانش‌آموزان مقطع متوسطه دوم انجام شد. این مطالعه بنیادی و روش آن توصیفی-مقطعی از نوع همبستگی است. جامعه‌ی آماری شامل تمامی دانش‌آموزان مقطع متوسطه دوم شهرستان کمیجان در سال تحصیلی ۱۴۰۲–۱۴۰۳ بود که ۲۳۵ نفر به روش نمونه‌گیری خوشه‌ای چندمرحله‌ای به عنوان نمونه انتخاب شدند. ابزار گردآوری داده‌ها شامل پرسشنامه‌ تجربه قلدری–قربانی سایبری آنتونیادو و همکاران (۲۰۱۶)، مقیاس مسئولیت‌پذیری دانش‌آموزان لوئیس (۲۰۰۱)، پرسشنامه شناخت اجتماعی نجاتی و همکاران (۱۳۹۷) و آزمون سواد رسانه‌ای جوانان شهر تهران قربانی و همکاران (۱۳۹۵) بود. تحلیل داده‌ها با روش مدل‌یابی معادلات ساختاری انجام شد. نتایج نشان داد که مسئولیت‌پذیری و شناخت اجتماعی به‌طور معناداری قلدری سایبری را پیش‌بینی می‌کنند (۰۵/۰>P). همچنین، سواد رسانه‌ای تأثیر مستقیم و معناداری بر قلدری سایبری داشت (۰۵/۰>P). بررسی نقش میانجی نشان داد که سواد رسانه‌ای، میانجی معناداری در رابطه‌ی بین شناخت اجتماعی و قلدری سایبری است (۰۵/۰>P)، اما در رابطه‌ی بین مسئولیت‌پذیری و قلدری سایبری این نقش معنادار نبود (۰۵/۰<P). به‌طور کلی، این یافته‌ها نشان می‌دهد که اگرچه مسئولیت‌پذیری و شناخت اجتماعی نقش مهمی در پیش‌بینی قلدری سایبری دارند، اما تأثیر شناخت اجتماعی از طریق سواد رسانه‌ای نیز قابل‌توجه است. این نتایج بر اهمیت درک عوامل شناختی و رسانه‌ای مؤثر بر قلدری سایبری تأکید دارد و می‌تواند به گسترش چارچوب‌های نظری مرتبط با این پدیده در فضای مجازی کمک کند.

مشاهده مقاله

فراتحلیل نقش شاخص‌های اجتماعی در پیشرفت تحصیلی

دوره 13، شماره 25 ، خرداد 1403، ، صفحه 141-157

https://doi.org/10.30473/sc.2025.72324.3011

چکیده

این پژوهش با هدف ترکیب کمّی پژوهش‌ها در حوزه رابطه بین شاخص های رشد اجتماعی و پیشرفت تحصیلی با استفاده از روش فراتحلیل انجام شد. همچنین تعیین نقش متغیرهای تعدیل کننده همچون انواع شاخص های رشد اجتماعی، متغیر وابسته، محل انجام پژوهش، جنسیت و سن آزمودنی‌ها بر این رابطه از دیگر اهداف این فراتحلیل بود. بر طبق ملاک‌های ورودی و خروجی 42 ... بیشتر این پژوهش با هدف ترکیب کمّی پژوهش‌ها در حوزه رابطه بین شاخص های رشد اجتماعی و پیشرفت تحصیلی با استفاده از روش فراتحلیل انجام شد. همچنین تعیین نقش متغیرهای تعدیل کننده همچون انواع شاخص های رشد اجتماعی، متغیر وابسته، محل انجام پژوهش، جنسیت و سن آزمودنی‌ها بر این رابطه از دیگر اهداف این فراتحلیل بود. بر طبق ملاک‌های ورودی و خروجی 42 مطالعه اولیه مورد تحلیل قرار گرفتند. پس از حذف یک اندازه اثر پرت بر اساس نتایج نمودار قیفی، اندازه اثر ترکیبی بین این دو متغیر برابر با 33/0 به دست آمد. همچنین تحلیل‌های ناهمگنی نشان از نقش احتمالی متغیرهای تعدیل‌کننده بر روابط بین این دو سازه داشت. سرمایه اجتماعی و حمایت اجتماعی دارای اندازه اثر بزرگ تری نسبت به سایر شاخص ها در رابطه بین شاخص های رشد اجتماعی بر پیشرفت تحصیلی بودند. در رابطه با متغیر وابسته، استفاده از معدل دروس ادبیات و ریاضی به عنوان متغیر وابسته اندازه اثر بیشتری نسبت به استفاده از معدل کل تحصیلی به عنوان متغیر وابسته داشت. همچنین مشخص شد که اندازه اثرهای اجرای پژوهش در مدرسه تفاوت چندانی با اجرای پژوهش در دانشگاه ندارد. در ارتباط با جنسیت نیز مشخص شد که اندازه اثرهای رابطه بین شاخص های رشد اجتماعی و پیشرفت تحصیلی در مردان اندکی بالاتر از زنان است. همچنین با افزایش سن آزمونی‌ها اندازه‌های اثر رابطه بین دو متغیر مذکور افزایش می‌یابد.

مقایسه کارکردهای اجرایی و حافظه دانش آموزان دوزبانه و یک زبانه

دوره 5، شماره 1 ، مرداد 1395، ، صفحه 52-67

چکیده

مقدمه: هدف از پژوهش حاضر مقایسه کارکردهای اجرایی و حافظه دانش‌آموزان دو زبانه و یک‌زبانه بود. روش: برای این منظور 120 دانش‌آموز دختر و پسر 7 ـ 12 ساله (60 دانش‌آموز یک‌زبانه فارسی زبان و 60 دانش‌آموزان دو زبانه ارمنی ـ فارسی زبان) از پایه‌های دوم تا ششم دبستان‌های منطقه 8 آموزش و پرورش شهر تهران با روش نمونه‌گیری تصادفی چند مرحله‌ای ... بیشتر مقدمه: هدف از پژوهش حاضر مقایسه کارکردهای اجرایی و حافظه دانش‌آموزان دو زبانه و یک‌زبانه بود. روش: برای این منظور 120 دانش‌آموز دختر و پسر 7 ـ 12 ساله (60 دانش‌آموز یک‌زبانه فارسی زبان و 60 دانش‌آموزان دو زبانه ارمنی ـ فارسی زبان) از پایه‌های دوم تا ششم دبستان‌های منطقه 8 آموزش و پرورش شهر تهران با روش نمونه‌گیری تصادفی چند مرحله‌ای انتخاب شدند. از آزمون آندره ری و ویسکانسین برای سنجش کارکردهای اجرایی (برنامه‌ریزی و سازماندهی، انعطاف‌پذیری) وماتریس 3×3 و 5×5 کورنولدی برای سنجش حافظه فعال و حافظه منفعل آزمودنی‌ها استفاده شد. داده‌ها به روش تحلیل واریانس دو راهه و با استفاده از نرم افزار SPSS تحلیل شد. یافته‌ها: نتایج نشان داد که کارکردهای اجرایی سازماندهی و برنامه‌ریزی و انعطاف‌پذیری دانش‌آموزان یک‌زبانه و دوزبانه متفاوت است اما در حافظه فعال و منفعل بین این دو گروه تفاوت معناداری دیده نشد. علاوه بر این، تفاوت‌های جنسیتی چندانی بین دو گروه مشاهده نشد، به جز اینکه در دانش‌آموزان یک‌زبانه کارکرد اجرایی انعطاف‌پذیری دختران بهتر از پسران به دست آمد. نتیجه‌گیری: با توجه به نتایج به دست آمده و برتری دانش‌آموزان دو زبانه در کارکردهای اجرایی نسبت به دانش‌آموزان یک‌زبانه می‌توان نسبت به برنامه‌ریزی زودهنگام آموزش زبان دوم در مدارس پیش‌دبستانی اقدام کرد.

رابطه بین چشم انداز زمان با جهت گیری هدف، تعلل تحصیلی و پیشرفت تحصیلیِ دانشجویان دانشکده‌های مختلف دانشگاه خلیج فارس

دوره 5، شماره 2 ، دی 1395، ، صفحه 52-71

چکیده

مقدمه: چشمانداز زمان چگونگی ادراک یا ارزیابی شخص از گذشته، حال و آینده را مشخص میکند. چشمانداز زمان، ساختار شناختی ناهشیاری دارد که فرد در هنگام تصمیمگیری درباره اعمال و اهداف کوتاه‌مدت یا بلندمدت به کار میبرد. هدف پژوهش حاضر تعیین نقش واسطهای جهتگیری هدف در رابطه بین چشم انداز زمان، پیشرفت تحصیلی ... بیشتر مقدمه: چشمانداز زمان چگونگی ادراک یا ارزیابی شخص از گذشته، حال و آینده را مشخص میکند. چشمانداز زمان، ساختار شناختی ناهشیاری دارد که فرد در هنگام تصمیمگیری درباره اعمال و اهداف کوتاه‌مدت یا بلندمدت به کار میبرد. هدف پژوهش حاضر تعیین نقش واسطهای جهتگیری هدف در رابطه بین چشم انداز زمان، پیشرفت تحصیلی و تعلل تحصیلی دانشجویان بود. روش: به این منظور 424 نفر (223 زن، 201 مرد) از دانشجویان دانشکدههای مختلف (ادبیات، مهندسی، علوم پایه) دانشگاه خلیج‌فارس بوشهر به روش نمونهگیری خوشهای انتخاب شدند و به مقیاس چشمانداز زمان زیمباردو (ZTPI، فرم 56 سؤالی)، مقیاس آینده متعالی (TFTPS)، مقیاس جهتگیری هدف 2×3 (3 × 2 AGQ-S) و پرسشنامه تعلل ورزی تحصیلی (TPS) پاسخ دادند. جهت تجزیه‌وتحلیل دادهها از مدل معادلات ساختاری استفاده شد. یافته‌ها: نتایج نشان داد که رابطه مستقیم بین چشمانداز زمان و جهتگیری هدف معنی‌داری بود؛ و رابطهی بین چشمانداز زمان و تعلل تحصیلی معنادار بود. رابطهی غیرمستقیم جهتگیری هدف و تعلل تحصیلی با پیشرفت تحصیلی معنادار بود. همچنین رابطهی غیرمستقیم چشم انداز زمان از طریق جهتگیری هدف با پیشرفت تحصیلی معنادار بود. به علاوه رابطهی غیرمستقیم چشمانداز زمان از طریق تعلل تحصیلی با پیشرفت تحصیلی معنادار بود. نتایج مدل معادلات ساختاری حکایت از برازندگی مدل مفروض تحقیق داشت. نتیجه‌گیری: با توجه به یافتهها میتوان گفت که جهتگیری هدف نقش واسطهای مهمی در رابطهی بین چشمانداز زمان، پیشرفت تحصیلی و تعلل تحصیلی ایفا میکند. بر این اساس با در نظر گرفتن نقش چشمانداز زمان، افزایش آگاهی نسبت جهتگیری هدف و تعلل تحصیلی میتوان پیشرفت تحصیلی دانشجویان را بهبود بخشید.

پیش‌بینی تحریف های شناختی بر اساس باورهای غیرمنطقی و همجوشی شناختی

دوره 5، شماره 2 ، دی 1395، ، صفحه 168-180

چکیده

مقدمه: ازآنجا که اعضای سازمان از مهم‌ترین سرمایه های مراکز آموزش عالی به شمار می روند، بررسی و شناسایی عوامل مرتبط با منابعی که می توانند بر عملکرد شغلی آن‌ها مؤثر باشند، از اهمیت روز افزونی برخوردارشده است. بر این اساس هدف پژوهش حاضر پیش‌بینی تحریف های شناختی بر اساس باورهای غیرعقلانی و همجوشی شناختی کارکنان اداری ... بیشتر مقدمه: ازآنجا که اعضای سازمان از مهم‌ترین سرمایه های مراکز آموزش عالی به شمار می روند، بررسی و شناسایی عوامل مرتبط با منابعی که می توانند بر عملکرد شغلی آن‌ها مؤثر باشند، از اهمیت روز افزونی برخوردارشده است. بر این اساس هدف پژوهش حاضر پیش‌بینی تحریف های شناختی بر اساس باورهای غیرعقلانی و همجوشی شناختی کارکنان اداری دانشگاه پیام نور استان همدان بود. روش: به‌منظور انجام این مطالعه نمونه ای به حجم240نفر از کارکنان اداری دانشگاه پیام نور استان همدان به روش نمونه گیری تصادفی منظم انتخاب شدند. شرکت‌کنندگان آزمون باورهای غیرمنطقی جونز (1986)، آزمون تحریف های شناختی بک و وایسمن (1978) و پرسشنامه همجوشی شناختی مقیاس گیلاندرز (2010) را تکمیل نمودند. به‌منظور ارزیابی روابط بین متغیرها از ضریب همبستگی پیرسون و رگرسیون چندگانه استفاده شد. یافته ها: نتایج نشان داد که باورهای غیرعقلانی و همجوشی شناختی نقش پیش‌بینی معناداری در پیشبینی تحریف های شناختی کارکنان اداری دانشگاه پیام نور استان همدان دارند (05/0>P). نتیجه‌گیری: بر اساس یافته های پژوهش، باورهای غیرعقلانی و همجوشی شناختی می‌توانند تحریف های شناختی را پیش‌بینی کنند؛ بنابراین با آموزش و مدیریت باورهای عقلانی و عوامل کارآمد شناختی میتوان تحریف های شناختی کارکنان را کاهش داد.

بررسی رابطه سیستم‌های مغزی رفتاری و اعتیاد به اینترنت با نقش واسطه‌ای احساس تنهایی و راهبردهای نظم جویی شناختی هیجان

دوره 5، شماره 2 ، دی 1395، ، صفحه 26-51

چکیده

مقدمه: مطالعه حاضر با هدف بررسی رابطه سیستم‌های مغزی رفتاری و اعتیاد به اینترنت با نقش واسطه‌ای احساس تنهایی و راهبردهای نظم جویی شناختی هیجان طراحی و انجام شد. روش: مطالعه حاضر پژوهشی اکتشافی از نوع طرحهای همبستگی بود. جامعه این پژوهش را کلیه دانش‌آموزان دختر و پسر مقطع متوسطه دوم ناحیه چهار شهر کرج در سال 1395 تشکیل میدادند ... بیشتر مقدمه: مطالعه حاضر با هدف بررسی رابطه سیستم‌های مغزی رفتاری و اعتیاد به اینترنت با نقش واسطه‌ای احساس تنهایی و راهبردهای نظم جویی شناختی هیجان طراحی و انجام شد. روش: مطالعه حاضر پژوهشی اکتشافی از نوع طرحهای همبستگی بود. جامعه این پژوهش را کلیه دانش‌آموزان دختر و پسر مقطع متوسطه دوم ناحیه چهار شهر کرج در سال 1395 تشکیل میدادند که از میان آن‌ها به شیوه نمونه‌گیری تصادفی چند مرحله‌ای 300 دانش‌آموز (164 دختر و 136 پسر) انتخاب و به پرسشنامه اعتیاد به اینترنت یانگ (1998)، مقیاس احساس تنهایی تجدید نظر شده راسل، پیلو و کاترونا (1980)، فرم کوتاه نسخه فارسی پرسشنامه نظم جویی شناختی هیجان گارنفسکی، کرایج و اسپینهاون (2001) و مقیاس سیستم‌های بازداری/ فعال‌سازی رفتاری کارور و وایت (1994) پاسخ دادند. تجزیه و تحلیل داده‌ها با استفاده از نرم‌افزار AMOS و به روش تحلیل مسیر انجام گرفت. یافته‌ها: نتایج حاکی از برازندگی مناسب مدل داشت که در آن سیستم فعال‌سازی رفتاری ارتباط منفی با اعتیاد به اینترنت (566/0-) و سیستم بازداری رفتاری ارتباط مثبت با اعتیاد به اینترنت (496/0) داشتند. همچنین مکانسیم این ارتباطات بدین صورت بود که سیستم فعال‌سازی رفتاری از طریق راهبردهای مثبت نظم جویی شناختی هیجان باعث کاهش اعتیاد به اینترنت میگردد و از سویی دیگر سیستم بازداری رفتاری از طریق راهبردهای منفی نظم جویی شناختی هیجان و احساس تنهایی بر افزایش اعتیاد به اینترنت تأثیر میگذارد. نتیجه‌گیری: نتایج نشان داد که سیستم‌های مغزی رفتاری اهمیت ویژه‌ای در تبیین اعتیاد به اینترنت داشته و می‌تواند از طریق احساس تنهایی و راهبردهای نظم جویی شناختی هیجان نقش مؤثری در گرایش افراد به سمت درگیری در رفتارهای اینترنتی داشته باشند.

تعداد دوره‌ها	15
تعداد شماره‌ها	30
تعداد مقالات	303
تعداد نویسندگان	658
تعداد مشاهده مقاله	911,222
تعداد دریافت فایل اصل مقاله	659,443
نسبت مشاهده بر مقاله	3007.33
نسبت دریافت فایل بر مقاله	2176.38
-----------------------------------------
تعداد مقالات ارسال شده	1,355
درصد پذیرش	22
زمان پذیرش (روز)	254
تعداد پایگاه های نمایه شده	9
تعداد داوران	160

دوره 15 (1405)

دوره 14 (1404)

دوره 13 (1403)

دوره 12 (1402)

دوره 11 (1401)

دوره 10 (1400)

دوره 9 (1399)

دوره 8 (1398)

دوره 7 (1397)

دوره 6 (1396)

دوره 5 (1395)

دوره 4 (1394)

دوره 3 (1393)

دوره 2 (1392)

دوره 1 (1391)

چکیده

چکیده

چکیده

چکیده

چکیده

چکیده

چکیده

بانک ها و نمایه نامه ها

ابر واژگان